آكواريوم آب شور

گونه هاي زيباي مختلفي از انواع ميگوها ، و خرچنگ ها براي نگهداري در آكوآريوم هاي خانگي وجود دارند. اين جانوران نسبتا ٌ مقاوم بوده و هر نوع غذايي را مي پذيرند . در طبيعت اين دسته از جانوران جزء تميزگران كف دريا هستند و اين كار را به خوبي مي توانند در داخل آكوآريوم نيز انجام دهند . وقتي ماهي مي ميرد ، قبل از پوسيده شدن و آلوده كردن آب ، خرچنگ داخل آكوآريوم مي تواند به موقع آنرا خورده و از خراب شدن آب آكوآريوم جلوگيري نمايد . البته اگر غذاي كافي براي خرچنگ تامين نشود ، ممكن است يكي از ماهي ها يا ساير جانوران داخل آكوآريوم ، طعمة آن قرار گيرد.
خرچنگ ها علاوه بر تميز كردن كف آكوآريوم ، مي توانند با حركاتي كه انجام مي دهند بينندگان را سرگرم نمايند . برخي از گونه ها پوشش خود را با تكه هاي اسفنج يا خزه تزئين كرده و اكثرا ٌ مشكل زيادي را براي انتخاب و جاگذاري مواد انتخاب شده روي محل مناسبي از پوشش خارجي خود تحمل مي نمايند . برخي از انواع آن ها داراي گيرها يا پنس هايي هستند كه مي توانند شقايق هاي دريايي چسبيده به سنگ ها را از جاي خود بكنند . اين گروه از خرچنگ ها ، شقايق دريايي را روي گيرة خود نگه داشته و از آن به عنوان اسحله اي در مقابل دشمنان احتمالي استفاده مي نمايند.
خرچنگ منزوي كه نوعي خرچنگ تخصص يافته است ، درون صدف خالي حلزون ها زندگي مي كند و در مقابل سم شقايق دريايي ايمن مي باشد. اين خرچنگ براي تغذية خود ، ابتدا به شكار گونه هاي خاصي از شقايق هاي دريايي مي پردازد . پس از پيدا كردن يك شقايق ، به آرامي با گيرهاي خود به اندازه اي آنرا قلقلك مي دهد تا حيوان صخره يا گياهي را كه به آن چسبيده است رها نمايد . پس از آن خرچنگ طوري خود را به شقايق دريايي نزديك مي كند كه حيوان ، روي صدف آن قرار گيرد. پس از اين كه شقايق روي صدفي كه خرچنگ منزوي در آن جاي گرفته است قرار گرفت ، خرچنگ شروع به جستجوي غذا مي نمايد ، در اينجا خرچنگ سعي مي كند خود را به محل تجمع ماهي هاي كوچك رسانده و طوري آن ها را تحريك نمايد كه به بازوهاي شقايق دريايي برخورد نمايند . سپس خرچنگ و شقايق مي توانند از ماهي هاي بي حس شده تغذيه كنند .

نوعي ميگوي دريايي به نام ميگوي شيريني عصايي ، به نام علمي ( Stenopus hispidus ) ، وجود دارد كه كار آن تميز كردن برخي از ماهي ها مي باشد. ماهي آلوده ، به اين ميگو اجازه مي دهد كه روي بدن آن خزيده و انگل هاي كوچك و يا هر چيز ديگر نامناسب روي بدن آن را بخورد .
ميگوها غذاي مناسبي براي ماهي ها مي باشند ، ولي چگونه ماهي ها ، به اين نوع ميگوها اجازة چنين كاري را داده و هرگز مزاحم آن ها نمي شوند ، هنوز شناخته نشده است . بين آن ها نوعي موافقت دو جانبه بر اين مبنا قرار دارد كه ميگو غذاي خود را تامين كرده و ماهي از شر انگل ها رها مي شود. گفته مي شود كه رنگ درخشان زوائد حسي بلند و سفيد رنگ اين ميگوها ، نشانگر چگونگي كار آن ها بوده و در نتيجه از خورده شندن توسط ماهي ها ، در امان مي باشند .

يكي از نرم تنان معروفي كه دربارة آن افسانه هاي زيادي نيز در كتاب هاي مختلف نقل گرديده است ، هشت پا مي باشد. اين حيوان يكي از انواع تكامل يافته نرم تنان است كه داراي پوشش مانتو مانند بوده و پاي آن تبديل به هشت بازوي بادكشدار گرديده است . هشت پاها معمولا ٌ نرم تناني خجول و كم تحرك هستند كه اكثرا ٌ در سوراخ هاي خود زندگي مي نمايند. معمولا ٌ در نزديكي لانة خود كه اطراف آن را با انواع مواد كف پوشانيده اند و به محض احساس خطـــــــر ، بلافاصله به داخـــل لانه مي روند. غذاي اصلي آن ها را سخت پوستان ، نرم تنان و گاهي ماهي ها تشكيل مي دهند . هشت پاها حيواناتي بسيار زيرك و باهوش هستند و به آساني مي توان آن ها را آموزش داد .

نوع نزديك به هشت پاها ، نرم تني به نام اسكوئيد ( squid ) است كه نگهداري آن در آكوآريوم بسيار مشكل مي باشد . هشت پاها و اسكوئيدها مي توانند مادة سياه رنگ مركب مانندي براي حفاظت خود به داخل آب ترشح نمايند كه مانند پردة توري جلوي دشمن را گرفته و به حيوان اجازة فرار را مي دهد. در داخل آكوآريوم ترشح مادة سياه رنگ ممكن است براي ساير آبزيان داخل آن ، و همچنين خود جانور خطرناك و كشنده باشد. يك يا دو هشت پا يا اسكوئيد كوچك را مي توان در داخل آكوآريوم نگهداري كرد به شرطي كه تهوية خوب ، جاي وسيع ، غذاي مناسب براي آن ها تامين گردد .

گروهي ديگر از نرمتنان مانند انواع صدف هاي دو كفه اي وجود دارند كه از خويشان حلزون ها به حساب آمده ولي به جاي يك صدف مخروطي ، داراي دو صدف هستند كه به وسيلة زائده اي لولا مانند به يكديگر متصل مي باشند . بزرگ ترين دشمن آن ها ستاره هاي دريايي مي باشند . معمولا ٌ بايستي از نگهداري اين دسته از صدف ها نيز در داخل آكوآريوم خانگي خودداري شود ، زيرا تشخيص زنده يا مرده بودن آن ها نسبتا ٌ مشكل است . در هرحال همان گونه كه ذكر گرديد ، يك حلزون مرده به سرعت مي توانند آب آكوآريوم را آلوده نمايد . از طرف ديگر برخي از صدف ها به اندازه اي زيبا هستند كه ارزش نگهداري در آكوآريوم را دارند . يكي از معروف ترين نرم تنان دو كفه اي ، صـدف اسكالوپ ( scallop ) است . يكـــي از گونه هاي آن داراي پوشش زيباي نارنجي متمايل به قرمز ، با زائده اي بلند منگوله مانند و دو رديف چشم هاي آبي متمايل به سبز در لبة صدف مي باشد. اين صدف ها ، معمولا ٌ خود را به كف نمي چسبانند و قادرند نوعي پرواز در شناي پرواز گونه ، در داخل آب به وسيلة زدن صدف ها به يكديگر و نيز نوعي حركت جست مانند جلو برنده به عمل آورند . اگر تعدادي اسكالوپ در داخل آكوآريوم قرار گيرند ، همگي در مجاورت هم به آرامي زندگي مي نمايند . ولي به مجرد اينكه يك ستاره دريايي زنده به آكوآريوم اضافه شود ، اسكالوپ ها به سرعت جاي خود را ترك مي كنند .
يكي ديگر از انواع مورد توجه نوعي صدف كوتوله از خويشان برخي از انواع صدف هاي دو كفه اي عظيم الجثــــــه مي باشد . صدف اسكالوپ مانند آن ، بسيار زيبا و پوشش مانتو مانند آن ، داراي رنگ هاي مختلفي مي باشد.

تغذية صدفه اي دو كفه اي معمولا ٌ به وسيلة پمپ كردن آب به داخل صدف و عبور دادن آن از داخل نوعي فيلتر الك مانند ، به انتهاي بدن مي باشد. مواد جذب شده به وسيلة اين فيلتر ، توسط مژه هاي زيادي كه در اطراف فيلتر قرار دارند به طرف دهان برده شده و در آنجا مواد زائد به وسيلة دستة ديگري از مژه ها به خار رانده شده و بقيه به داخل دستگاه گوارش حلزون راه مي يابند .

تغذيه بيشتر حلزون ها به وسيله ٌ زبان سوهان مانند كه به آن رادولا ( radula ) مي گويند انجام مي گيرد. حلزون از آن براي سائيدن و كندن خزه هاي ظريف روي سنگ ها استفاده مي نمايد .
رد پاي حلزون را حتي چند ساعت پس از عبور آن نيز به خوبي مي توان روي تخته شنگ ها ملاحظه نمود ، به علاوه سنگ لخت شده از خزه نيز نشان دهنده ٌ وجود حلزون در آن منطقه است . زبان سوهان مانند كم كم سائيده شده و كند مي شود ولي همواره دندان هاي جديد جاي آن ها را كه سائيده شده اند مي گيرند .

يكي از معروف ترين انواع حلزون هاي دريايي ، خرمهره است . اين حلزون صدف صاف ، رنگين ، و بيضوي دارند كه از بيرون ، ساختمان مارپيچ آن ديده نمي شود . روي صدف را پردۀ گوشتي به نام مانتل ( mantle ) مي پوشاند كه همواره سطح آن را صاف نگهداشته و اگر صدمه اي به آن برسد، قسمت آسيب ديده را ترميم مي نمايد .
از انواع حلزون هاي شكاري مي توان حلزون مخروطي را نام برد . اين صدف ها بسياري از موجودات آبزي از جمله ماهي ها را صيد مي نمايند . تيرهاي سمي اين صدف ها از طريق حركات عضلاني ، باعث بي حس شدن شكار و بلعيده شدن آن به وسيلة صدف مي گردند . صدف طعمه را به وسيلة پاي بزرگ خود مي گيرد . سم اين نوع حلزون ها براي انسان نيز خطرناك است ، بنابراين هنگام دست زدن به آن ها بايستي احتياطات لازم انجام گيرد .
توليد مثل حلزون ها ، به خوبي شناخته شده است . برخي از آن ها مانند حلزون هايي كه در قسمت بالاتر زندگي مي كنند تخم هاي خود را به داخل آب رها مي نمايند. پس از مدتي كوتاهي كه نوزادها به حالت آزاد در آب شنا نموده اند، دگرديسي حاصل نمودهو بزودي تبديل به حلزون هاي مشخصي مي گردند. برخي از آن ها نيز به كف افتادهو خزيدن را آغاز مي نمايند . بيشتر حلزون ها تخم هاي خود را در داخل مادة ژلاتين مانند محافظتي قرار مي دهند . اين تخم ها را اكثرا ٌ مي تـوان روي سنگ ها و يا گياهان مناطق زيست حلزون ها مشاهده نمود . در اواخر دورة رشد و نمو جنيني ، در صورتي كه تخم ها در مقابل تابش نور قرار گيرند ، مي توان حلزون هاي بسيار ريز داخل آن ها را مشاهده نمود.
حلزون ها تا حدودي مي توانند با خوردن خزه هاي روي ديواره هاي شيشه اي آكوآريوم ، آن ها را تميز نمايند . معمولا ٌ اگر آكوآريوم فاقد سرپوش باشد ، حلزون ها ممكن است از داخل آن به بيرون قرار نمايند . معمولا ٌ اگر آكوآريوم فاقد سرپوش باشد ، حلزون ها ممكن است از داخل آن به بيرون فرار نمايند . مشكل اصلي نگهداري حلزون ها در اين است كه به آسانــي نمي توان حلزون مرده را تشخيص داد و اكثرا ٌ در صورتي كه به موقع اقدام به شناسايي و بيرون آوردن آن ها نشود ، سريعا ٌ آب آكوآريوم را آلوده مي نمايند .
زيباترين و معروف ترين نوع نرمتنان كه بيش از همه مورد توجه آكوآريوم دارها قرار دارد ، حلزون هاي بدون صدف هستند كه به آن ها حلزون آبشش لخت ( Nudibranchs ) مي گويند . گاهي نيز به آن ها حلزون بدون صدف گفته مي شود . در هر حال ، اين حلزون ها بسيار زيبا هستند .

برانشي هاي لخت و چين خورده ، زيبايي خاصي به آن ها مي بخشد . اين آبشش ها كه داراي مزة بسيار بد و نامطبوعي هستند ، يكي از عوامل حفاظتي آن ها در مقابل ماهي هاي گرسنه مي باشد. اين حلزون ها نيز داراي زبان سوهان ماننـــــــــد مي باشند.

منبع:آكواريوم ماهي هاي آب شور

كيتون ها كه به آن ها گهواره هاي دريايي نيز مي گويند ، جانوران كند حركتي هستند كه روي پاي بزرگ خود مثل حلزون ها مي خزند . در امتداد قسمت بالايي بدن آن ها هشت صفحه كلسيمي وجود دارد كه يكديگر مفصل شده و پوشش بسيار مقاوم و مناسبي براي مواقع لزوم به وجود مي آورند . شكل طبيعي كيتون ها در مواقعي كه به دور خود نپيچيده اند ، شباهت به دم لابستر يا شاه ميگو دارد . ولي هنگام پيچ خوردن شكل آن ها كاملا ٌ متفاوت بوده و به صورت گهواره در مي آيد . نام عمومي آن نيز از همين خصوصيت گرفته شده است .

كيتون ها داراي زباني سوهان مانند هستند كه از آن براي كندن خزه هاي روي سنگ ها استفاده مي نمايند . اين جانوران معمولا ٌ ابتدا خزه هاي روي يك قسمت از سنگ را خورده و پس از تميز كردن آن به قسمت ديگر مي روند تا هنگامي كه مد آب بالاست ، كيتون ها به تغذيه خود ادامه مي دهند ، ولي بلافاصله پس از پس روي آب ، با ذخيره كردن مقداري آب ، در انتظار مد بعدي مي مانند.
هنگام جمع آوري كيتون ها بايستي در همان تكان اول آن ها را كند ، در غير اين صورت محكم خود را به تخته سنگ ها مي چسبانند ، به طوري كه گاهي كندن آن ها به طور سالم غيرممكن مي گردد .
آن ها كه در كنار درياها يا اقيانوس ها قدم زده اند ، بدون شك به يكي از انواع حلزون ها برخورد كرده اند . بيشتر حلزون هايي كه در سواحل ديده مي شوند ، معمولا ٌ صدف تنها بوده و نرم تن داخل آن ها قبلا ٌ مرده و از بين رفته است . از اين صدف ها اكثرا ٌ استفاده زينتي مي شود . برخي از صدف ها نيز كه به عنوان مرده جمع آوري شده اند ، ممكن است كمي پس از قرار گرفتن روي ماسه ها ، به سرعت راه افتاده و خود را به جاي امني برسانند . در داخل اين صدف ها سخت پوست جالبي به نام چرچنگ منزوي قرار دارد كه قسمت نرم شكمي و فاقد پوشش آن درون صدف قرار دارد. خرچنگ از اين صدف به عنوان خانه خود استفاده كرده و آن را با خود به اين سو و آن سو مي كشاند. يك حلزون زنده را مي توان از روي درپوش پهني كه به طور محكم درب ورودي صدف را پوشانيده است شناخت . اين در پوش عملا ٌ عمده ترين روش محافظت حلزون نه تنها در مقابل دشمنان آن ، كه در مقابل خشك شدن نيز مي باشد. هنگامي كه درپوش كاملا ٌ پوشيده است ، مقدار كمي آب براي مرطوب نگهداشتن آبشش ها به منظور جذب اكيسژن هوا نگهداري مي شود.