شرايط نگهداري از مرجان ها
براي نكهداري مرجان هاي زنده در آكوآريوم ، نياز به تخصص و آموزش مي باشد ، تامين گرما و نور مناسب براي آنها آسان است ولي مشكل اصلي ، تهيه ء غذاي مورد نياز آنها مي باشد. حتي در صورت وفور غذا ، اگر جريان كافي براي قرار دادن مواد غذايي در جلوي پوليپ ها ، در داخل آكواريوم وجود نداشته باشد ، مرگ و مير آنها حتمي خواهد بود . براي تغذيه آنها مي توان از آرتميا استفاده نمود . آرتميا را مي توان به وسيله ء قطره چكان در جلوي پوليپ ها قرار داد. براي مصرف ساير غذاهاي مناسب نيز مي توان از اين روش استفاده نمود .
خمير حاصله از ماهي هاي ريز از جمله ماهي آنچووي ( مثل كيكا ) را نيز مي توان براي تغذيه آنها به كار برد . هنگام جمع آوري مرجان ها ، همواره باستي نمونه هايي را كه فاقد سخت پوستان و ساير جانوران مي باشد انتخاب نمود . حيوانات داخل مرجان ها اگر از آن جدا نشوند ، به سرعت مي توانند آب آكواريوم را خراب نمايند . براي استفاده از مرجان غير زنده ، بايستي آن را عمل آوري نمود . اگر خودتان اقدام به جمع آوري مرجان مي نمائيد ، قبل از هر چيز بايستي كرم ها ، خرچنگ ها و ساير موجودات زنده ء ديگر داخل آنرا جدا نمائيد . براي عمل آوري مرجان بهتر است آنرا حداقل به مدت يك يا دو هفته زير نور آفتاب خشك نمود. پس از اطمينان از عدم وجود حيات در داخل مرجان و در صورت سفت و خشك شده كامل ، مي توان مرجان را ضد عفوني نمود. بهترين راه براي اين منظور قرار دادن مرجان در آب جوش و افزودن تركيبات سفيد كنندۀ كلردار به آب جوش مي باشد. مادۀ سفيد كنندۀ علاوه بر سفيد كردن مرجان ، باعث ضد عفوني آن نيز مي گردد . پس از اينكه مرجان حدود يك ساعت جوشيد ، بايستي آنرا مجددا ٌ براي مدت چند روز خشك كرده و سپس آنرا را با آب خنك روان بخوبي شست . پس از خشك كردن بايستي مجددا ٌ آنرا براي مدت چند ساعت در آب روان گذاشت . سپس مي توان مرجان را در داخل آكوآريوم قرار داد .
در صورت امكان بهتر است مرجان عمل آوري شده را از فروشگاه خريداري نمود ، زيرا تهيه و عمل آوري آن كاري نسبتا ٌ طاقت فرسا و وقت گير است .
منبع:كتاب آكواريوم آب شور
تاكثير دلقك ماهي (4)
تغذیه دلقک ماهی
به عنوان رژیم غذایی دلقک ماهی ها باید مخلوطی حاوی غذاهای دریایی خام و تازه و سبزیجات را تجویز نمود . معمولا این ماهی ها از گوشت میگو ، صدف و اسکوئید استقبال می کنند . بهتر است که غذا را به مقدار کم در وعده های زیاد با دوره های زمانی مشخص ( مثلا 2 ساعت به 2 ساعت ) به دلقک ماهی ها داد .
فرآیند زاد آوری ( تولید مثل )
تخم ریزی معمولا 1 تا 12 ماه پس از معرفی ماهی به آبزی دان جدید رخ می دهد که بستگی به محیط و آمادگی ماهیان دارد .
در زمان تخم ریزی ، رفتار پرخاشگرانه بیشتری از ماهیان به چشم می خورد .
ماهی نر با شنا کردن به بالا و پایین شروع به رقص در مقابل ماهی ماده می کند که به آن رقص مخصوص دلقک ماهی یا clownfish waggle می گویند . همچنین در همین دوره ، ماهیان اقدام به تمیز نمودن تخته سنگ مورد نظرشان می کنند و این کار را با گاز گرفتن های محکم از آن سنگ انجام می دهند .
تخم ریزی معمولا عصرها یا ابتدای غروب رخ می دهد . پس از چند ساعت ( دست کم 2 تا 3 ساعت ) که تخم ریزی به پایان رسید ، ماهی نر وظیفه اصلی پرستاری از تخم ها را بر عهده می گیرد و ماهی ماده نیز در این امر به او کمک می کند .
مراقبت از تخم ها معمولا با باله زدن سریع ماهی نر به منظور اکسیژن دهی به تخمها و جلوگیری از نشست قارچها بر روی تخم ها همراه است .
تخم ها شبیه کپسولهای نارنجی با درازای 2 تا 3 میلی متر و عرض یک میلی متر هستند . دلقک ماهی ها معمولا 200 تا 600 تخم می گذارند که این عدد بستگی به گونه ماهی و سن افراد دارد ولی آنچه روشن شده این است که تعداد تخمها پس از هر بار تخم گذاری در ماهی افزایش می یابد
تخم ها باید تحت مراقبت والدین بمانند و نباید آنها را از مخزن حاوی پدر و مادر خارج نمود مگر اینکه ثابت شود که والدین به " جنون خوردن تخمها " دچارند .
تخم ها در ابتدا نارنجی روشن هستند ولی پس از چند روز از شدت این رنگ کاسته شده و چشم بچه ماهیان در تخم ظاهر می شود . معمولا یک روز پیش از تخمه گشایی حاشیه نقره ای رنگی در اطاف چشم جنین داخل تخم دیده می شود .
دانستن این ویژگی برای کسانی که به هر دلیلی قصد جابه جا کردن تخم ها از پیش والدین را دارند مهم است زیرا بهترین زمان جا به جایی ، همین مرحله نقره ای شدن چشم جنین است .
نوزادان پس از 6 تا 15 روز ، بسته به دما ، از تخم خارج می شوند .
معمولا پس از 12 تا 18 روز پس از تخم گذاری والدین آماده تخم ریزی دوباره می گردند .
به عنوان رژیم غذایی دلقک ماهی ها باید مخلوطی حاوی غذاهای دریایی خام و تازه و سبزیجات را تجویز نمود . معمولا این ماهی ها از گوشت میگو ، صدف و اسکوئید استقبال می کنند . بهتر است که غذا را به مقدار کم در وعده های زیاد با دوره های زمانی مشخص ( مثلا 2 ساعت به 2 ساعت ) به دلقک ماهی ها داد .
فرآیند زاد آوری ( تولید مثل )
تخم ریزی معمولا 1 تا 12 ماه پس از معرفی ماهی به آبزی دان جدید رخ می دهد که بستگی به محیط و آمادگی ماهیان دارد .
در زمان تخم ریزی ، رفتار پرخاشگرانه بیشتری از ماهیان به چشم می خورد .
ماهی نر با شنا کردن به بالا و پایین شروع به رقص در مقابل ماهی ماده می کند که به آن رقص مخصوص دلقک ماهی یا clownfish waggle می گویند . همچنین در همین دوره ، ماهیان اقدام به تمیز نمودن تخته سنگ مورد نظرشان می کنند و این کار را با گاز گرفتن های محکم از آن سنگ انجام می دهند .
تخم ریزی معمولا عصرها یا ابتدای غروب رخ می دهد . پس از چند ساعت ( دست کم 2 تا 3 ساعت ) که تخم ریزی به پایان رسید ، ماهی نر وظیفه اصلی پرستاری از تخم ها را بر عهده می گیرد و ماهی ماده نیز در این امر به او کمک می کند .
مراقبت از تخم ها معمولا با باله زدن سریع ماهی نر به منظور اکسیژن دهی به تخمها و جلوگیری از نشست قارچها بر روی تخم ها همراه است .
تخم ها شبیه کپسولهای نارنجی با درازای 2 تا 3 میلی متر و عرض یک میلی متر هستند . دلقک ماهی ها معمولا 200 تا 600 تخم می گذارند که این عدد بستگی به گونه ماهی و سن افراد دارد ولی آنچه روشن شده این است که تعداد تخمها پس از هر بار تخم گذاری در ماهی افزایش می یابد
تخم ها باید تحت مراقبت والدین بمانند و نباید آنها را از مخزن حاوی پدر و مادر خارج نمود مگر اینکه ثابت شود که والدین به " جنون خوردن تخمها " دچارند .
تخم ها در ابتدا نارنجی روشن هستند ولی پس از چند روز از شدت این رنگ کاسته شده و چشم بچه ماهیان در تخم ظاهر می شود . معمولا یک روز پیش از تخمه گشایی حاشیه نقره ای رنگی در اطاف چشم جنین داخل تخم دیده می شود .
دانستن این ویژگی برای کسانی که به هر دلیلی قصد جابه جا کردن تخم ها از پیش والدین را دارند مهم است زیرا بهترین زمان جا به جایی ، همین مرحله نقره ای شدن چشم جنین است .
نوزادان پس از 6 تا 15 روز ، بسته به دما ، از تخم خارج می شوند .
معمولا پس از 12 تا 18 روز پس از تخم گذاری والدین آماده تخم ریزی دوباره می گردند .
چگونگي به وجود آمدن جزاير مرجاني
مرجان ها به صورت كلوني يا دسته جمعي زندگي كرده و هر حيوان ريزي كه به آن پوليپ مي گويند ، مانند يك شقايق دريايي ريز مي باشد . پوليپ ها در واقع قسمت زنده ء مرجان هستند كه براي صيد غذا ، تا نتاكول ها يا بازوهاي گيرنده ء خود را به داخل آب رها مي سازند . تكثير آنها يا از راه تقسيم شدن و افزايش حجم و اندازه ء كلوني و يا از طريق ايجاد نوزاد كه به آن پلانولا ( Planula ) مي گويند ، انجام مي گيرد . نوزادها بعدا ٌ دور از كلني و در جاهاي ديگر ساكن شده و رشد و نمو خود را ادامه مي دهند . كلوني هاي حاصله از اين نوزادهاي كوچك در طول هزاران سال ، توانسته اند ايجاد جزاير مرجاني امروزي را بنمايند .
جزاير مرجاني از نظر چگونگي ايجاد به سه دسته تقسيم مي شوند :
1-رگه هاي مرجاني حصاري يا سدي
2-ريشه هاي مرجاني
3-جزاير مرجاني
رگه هاي مرجاني مرجاني حصاري آنهايي هسنتند كه درفاصله ء چند كيلومتري خشكي ايجاد شده و نوعي مرداب يا آب گير در داخل آنها محصور مي باشد. گاهي بزرگي اين آب گيرها به اندازه اي است كه كشتي بزرگ مي تواند در داخل آنها لنگر بيندازد . معروف ترين نوع اين گونه از مرجان ها در استراليا به نام حصار مرجاني بزرگ وجود دارد.مرجان هاي ريشه اي نزديك تر به خشكي تشكيل شده و از زمين به وسيله ء يك آبگير كم عمق جدا مي گردد. معروف ترين نوع آن در هاوايي ديده مي شود . سومين نوع جزاير مرجاني كه داراي شكل بيضوي يا نعل اسبي است ، معمولا ٌ ايجاد آبگيري كم عمق از آب هاي مجــــــاور مي نمايند. هزاران نوع از اين دسته از جزاير مرجاني در اقيانوس هاي آرام و هند پراكنده مي باشند . اگر توده ء زمين كم كم به درون آب فرو رود ، مرجان هاي آن منطقه ايجاد جزاير مرجاني ريشه اي مي نمايند ( به شرطي كه سرعت فرو رفين زمين كمتر از سرعت رشد مرجان ها باشد .) هر چه زمين به فرو رفتن خود ادامه دهد ، توده هاي مرجاني بيشتر و بيشتر جدا شده و آبگير بين آنها و زمين پهن تر مي گردد. سرانجام زمين فرو رفته ازنظرمحوشده و فقط جزيره مرجاني اطراف آن ديده مي شود.
جرابرمرجاني فقط در جاهايي كه داراي شرايط متناسب هستند ايجاد مي گردند . براي اين منظور به آب گرم ، تور زياد ، و جريان دائمي آب نياز مي باشد. با توجه به اين اختصاصات ، امكان ايجاد آنها فقط در مناطق استوايي وجود دارد. كلسيم مورد نياز جزاير مرجاني تنها به وسيله ء حيوانات ايجاد نشده و حدود 50 درصد آن به وسيله ء گياهان آهكي كه مي توانند كلسيم را در داخل بافت هاي خود ذخيره سازند ، ايجاد مي شود. از اين گياهان مي توان هاليمــــدا ( Halimeda ) و ليتوتامنيــــــــــــــون ( Lithothamnion ) را نام برد .
جزاير مرجاني از نظر چگونگي ايجاد به سه دسته تقسيم مي شوند :
1-رگه هاي مرجاني حصاري يا سدي
2-ريشه هاي مرجاني
3-جزاير مرجاني
رگه هاي مرجاني مرجاني حصاري آنهايي هسنتند كه درفاصله ء چند كيلومتري خشكي ايجاد شده و نوعي مرداب يا آب گير در داخل آنها محصور مي باشد. گاهي بزرگي اين آب گيرها به اندازه اي است كه كشتي بزرگ مي تواند در داخل آنها لنگر بيندازد . معروف ترين نوع اين گونه از مرجان ها در استراليا به نام حصار مرجاني بزرگ وجود دارد.مرجان هاي ريشه اي نزديك تر به خشكي تشكيل شده و از زمين به وسيله ء يك آبگير كم عمق جدا مي گردد. معروف ترين نوع آن در هاوايي ديده مي شود . سومين نوع جزاير مرجاني كه داراي شكل بيضوي يا نعل اسبي است ، معمولا ٌ ايجاد آبگيري كم عمق از آب هاي مجــــــاور مي نمايند. هزاران نوع از اين دسته از جزاير مرجاني در اقيانوس هاي آرام و هند پراكنده مي باشند . اگر توده ء زمين كم كم به درون آب فرو رود ، مرجان هاي آن منطقه ايجاد جزاير مرجاني ريشه اي مي نمايند ( به شرطي كه سرعت فرو رفين زمين كمتر از سرعت رشد مرجان ها باشد .) هر چه زمين به فرو رفتن خود ادامه دهد ، توده هاي مرجاني بيشتر و بيشتر جدا شده و آبگير بين آنها و زمين پهن تر مي گردد. سرانجام زمين فرو رفته ازنظرمحوشده و فقط جزيره مرجاني اطراف آن ديده مي شود.
جرابرمرجاني فقط در جاهايي كه داراي شرايط متناسب هستند ايجاد مي گردند . براي اين منظور به آب گرم ، تور زياد ، و جريان دائمي آب نياز مي باشد. با توجه به اين اختصاصات ، امكان ايجاد آنها فقط در مناطق استوايي وجود دارد. كلسيم مورد نياز جزاير مرجاني تنها به وسيله ء حيوانات ايجاد نشده و حدود 50 درصد آن به وسيله ء گياهان آهكي كه مي توانند كلسيم را در داخل بافت هاي خود ذخيره سازند ، ايجاد مي شود. از اين گياهان مي توان هاليمــــدا ( Halimeda ) و ليتوتامنيــــــــــــــون ( Lithothamnion ) را نام برد .
ويژگي هاي شقايق دريايي
شقايق هاي دريايي نيز نماتوسيست دارند ولي تا آنجا كه تحقيقات انجام گرديده است ، هيچ يك از آنها نمي توانند مزاحمت زيادي براي انسان به وجود آورند . معمولا ٌ اين جانوران به تخته سنگ ها يا سطوح صاف مشابه به آنها مي چسبند . براي اينكه اين جانوران بتوانند خود را به محلي بچسبانند ، حتما ٌ براي استفاده از لنگرهاي خود نياز به سطحي صاف دارند . گاهي نيز مي توان برخي از شقايق هاي دريايي را به صورت آويزان روي گياهان مختلف دريايي پيدا نمود . عده اي از آنها نيز در داخل گل هاي بستر زندگي مي كنند.
حركت شقايق هاي دريايي بسيار كند و محدود بوده و مشابه لغزيدن روي سطحي صاف مي باشد بيننده اي كه 5 تا 10 دقيقه به يك شقايق دريايي نگاه مي كند ، ممكن است فكر كند كه گل زيباي بي حركتي را مشاهده مي نمايد ، ولي درحقيقت مي توان گفت كه اين حيوان در عرض مدت چند ماه مي تواند مسافت زيادي را طي نمايد . حداكثر سرعت شقايق دريايي 10 سانتي متر در ساعت است . استثنا ٌ برخي از گونه ها مي توانند با شناور كردن خود در داخل آب حركت كرده و گروهي با كشيدن بدن خود به جلو يا طرفين مي توانند حركت نمايند .
اندازه ء شقايق هاي دريايي از 6 ميلي متر تا 90 سانتي متر متفاوت است . برخي از آنها مي توانند تا 300 سال زندگي نمايند . مرجان ها از نظر جانور شناسي جزء نزديكان شقايق هاي دريايي هستند ، با اين تفاوت كه اين جانوران با ترشح كلسيم براي خود نوعي اسكلت خارجي به نام صدف درست كرده كه قسمت زنده بدن آنها را حفاظت مي نمايد . صدف يا اسكلت خارجي حداكثر حفاظ را براي مرجان ايجاد كرده و قسمتي از آنها كه پس از عمل آوري و سفيد كردن ، براي تزئين در داخل آكواريوم قرار مي گيرد در واقع همين اسكلت خارجي مي باشد.
منبع:كتاب آكواريوم ماهيهاي آب شور
[AlbumCover Artist='' Album='']
حركت شقايق هاي دريايي بسيار كند و محدود بوده و مشابه لغزيدن روي سطحي صاف مي باشد بيننده اي كه 5 تا 10 دقيقه به يك شقايق دريايي نگاه مي كند ، ممكن است فكر كند كه گل زيباي بي حركتي را مشاهده مي نمايد ، ولي درحقيقت مي توان گفت كه اين حيوان در عرض مدت چند ماه مي تواند مسافت زيادي را طي نمايد . حداكثر سرعت شقايق دريايي 10 سانتي متر در ساعت است . استثنا ٌ برخي از گونه ها مي توانند با شناور كردن خود در داخل آب حركت كرده و گروهي با كشيدن بدن خود به جلو يا طرفين مي توانند حركت نمايند .
اندازه ء شقايق هاي دريايي از 6 ميلي متر تا 90 سانتي متر متفاوت است . برخي از آنها مي توانند تا 300 سال زندگي نمايند . مرجان ها از نظر جانور شناسي جزء نزديكان شقايق هاي دريايي هستند ، با اين تفاوت كه اين جانوران با ترشح كلسيم براي خود نوعي اسكلت خارجي به نام صدف درست كرده كه قسمت زنده بدن آنها را حفاظت مي نمايد . صدف يا اسكلت خارجي حداكثر حفاظ را براي مرجان ايجاد كرده و قسمتي از آنها كه پس از عمل آوري و سفيد كردن ، براي تزئين در داخل آكواريوم قرار مي گيرد در واقع همين اسكلت خارجي مي باشد.
منبع:كتاب آكواريوم ماهيهاي آب شور
[AlbumCover Artist='' Album='']
مرجانيان(شقايق هاي دريايي،مرجان ها،عروس ماهي ها)
در آب گيرهاي كوچك ساحلي كه به وسيله ي جزر ومد به وجود مي آيند و بهترين محل براي صيد و جمع آوري هشت پاهاي رنگين است،هيچكس نمي تواند زرق و برق و زيبايي شقايق هاي دريايي را ناديده بگيرد. شقايق دريايي جز گروه بزرگي از موجودات جانوري به نام شاخه مرجانيان است. اين شاخه بعدا از نظر تقسيم بندي به سه گروه، به نام هاي اسكايفوزوآ (scyphozoan) يا عروس ماهي ها، هايدروزا (hydrozoa) يا هيدرها و آنتوزوآ (anthozoa) يا شقايق هاي دريايي تقسيم مي گردد .
هريك از مرجانيان داراي اختصاص عمومي داشتن سلول هاي نيش زن كه از نظر علمي به آنها نماتوسيست (Nematocysts) مي گويند مي باشند. مرجانيان از اين نماتوسيست ها براي بي حس كردن حيوانات غذايي استفاده مي نمايند. بايستي توجه داشت كه اين دسته از جانوران داراي حركتي بسيار كند مي باشند. عمل نماتوسيست ها شباهت زيادي به ماشۀ اسلحه دارد و هر گونه حركت در جلوي آنها باعث بيرون پريدن زاۀدۀ نخ مانند آنها و تزريق مادۀ سمي به داخل بدن طعمه بلافاصله پس از تماس با آن مي باشد. زواۀد نخ مانند نماتوسيست بيشتر اين جانوران، قدرت نفوذ در پوست انسان را نداشته و اكثرا تنها باعث ايجاد درد شديد مي گردد. خيلي ها مي دانند كه نيش عروس دريايي مرد جنگي پرتغالي، مي تواند يك انسان را به مدت چند روز در بيمارستان بستري نمايد.
