آكواريوم آب شور

در آب گيرهاي كوچك ساحلي كه به وسيله ي جزر ومد به وجود مي آيند و بهترين محل براي صيد و جمع آوري هشت پاهاي رنگين است،هيچكس نمي تواند زرق و برق و زيبايي شقايق هاي دريايي را ناديده بگيرد. شقايق دريايي جز گروه بزرگي از موجودات جانوري به نام شاخه مرجانيان است. اين شاخه بعدا از نظر تقسيم بندي به سه گروه، به نام هاي اسكايفوزوآ (scyphozoan) يا عروس ماهي ها، هايدروزا (hydrozoa) يا هيدرها و آنتوزوآ (anthozoa) يا شقايق هاي دريايي تقسيم مي گردد .
هريك از مرجانيان داراي اختصاص عمومي داشتن سلول هاي نيش زن كه از نظر علمي به آنها نماتوسيست (Nematocysts) مي گويند مي باشند. مرجانيان از اين نماتوسيست ها براي بي حس كردن حيوانات غذايي استفاده مي نمايند. بايستي توجه داشت كه اين دسته از جانوران داراي حركتي بسيار كند مي باشند. عمل نماتوسيست ها شباهت زيادي به ماشۀ اسلحه دارد و هر گونه حركت در جلوي آنها باعث بيرون پريدن زاۀدۀ نخ مانند آنها و تزريق مادۀ سمي به داخل بدن طعمه بلافاصله پس از تماس با آن مي باشد. زواۀد نخ مانند نماتوسيست بيشتر اين جانوران، قدرت نفوذ در پوست انسان را نداشته و اكثرا تنها باعث ايجاد درد شديد مي گردد. خيلي ها مي دانند كه نيش عروس دريايي مرد جنگي پرتغالي، مي تواند يك انسان را به مدت چند روز در بيمارستان بستري نمايد.

آكواريوم مناسب برای دلقک ماهی
مخزن مناسب برای دلقک ماهی – که بی شک قبل از خرید ماهی باید آماده باشد – باید به اندازه کافی بزرگ باشد . معمولا یک آكواريوم دریایی100 تا 200 لیتری را برای یک جفت دلقک ماهی مناسب می دانند . نگهداشتن تنها یک جفت شقایق ماهی در یک آکوآریوم باعث بهتر شدن نتیجه تکثیر می شود .
دمای مناسب آکوآریوم حاوی این ماهیان باید 26 تا 28 درجه سانتی گراد باشد . pH مناسب برای آنها 4/8 و شوری آب آنها 023/1 تا 027/1 می باشد .
باید کف مخزن خود را با لایه ای از ماسه مرجانی ( Coral sand یعنی ماسه ای که منشا مرجانی داشته و از بقایای خرد شده مرجانها ایجاد شده باشد مانند ساحل زیبای جزیره کیش ) بپوشانید

یک دیگر از مواد لازم شقایق دریایی (Sea anemones) است . زیرا این ماهی با برخی گونه های شقایق دریایی همزیستی دارد و زوائد زهر دار این شقایقها مخفیگاه مناسبی برای تخم گذاری و مخفی شدن دلقک ماهی است .
همچنین از قطعات صخره ای موجود در مناطق دریایی نیز برای دکوراسیون مخزن و ایجاد فضا های عمودی استفاده کنید . یکی دیگر از مواد لازم برای ایجاد یک محیط مناسب برای زندگی دلقک ماهی ها و البته بسیاری از ماهیان آب شور استفاده از تکه سنگ ها ی صخره ای محتوی موجودات زنده (Live rock) است .
نورپردازی مناسب به همراه فیلتراسیون خوب آب و همچنین استفاده از دستگاه پروتئین اسکیمر ( Protein skimmer ) نیز باعث افزایش راندمان تکثیر می گردد . بخاری هم برای تنظیم دمای آب باید تهیه گردد . کنترل مواد ازت دار آب هم ضروری است .

قدرت فیلتر باید به نحوی قابل تنظیم باشد که پس از تخمه گشایی تخم ها ، به آنها آسیب نرساند .
در مورد نور پردازی باید یاد آوری کنم که مدیریت طول دوره نوری در روز بسیار مهم است . قبلا اشاره کردم که تخم ریزی این ماهی با طول دوره نوری روزانه تنظیم می شود به بیان ساده ، باید ساعت مشخصی در روز ، نور را کم و سپس خاموش نمود که ماهی متوجه غروب آفتاب و شب شدن بشود .
معمولا در عملیات حرفه ای ، لامپ ها را به یک تایمر وصل می کنند که باعث می شود لامپها هر روز برای ساعت معینی روشن بوده و سر ساعت معینی نورشان کم شود تا اینکه کاملا خاموش شوند .

نباید تنشی به جفت خود وارد کنید . استرس ها و تنش ها را می توان به دو دسته کلی شرایط نامناسب آب و هم مخزنی های شرور تقسیم کرد . کاری کنید که ماهی ها احساس امنیت کنند .
سه گونه ای که دلقک ماهیان بیشتر با آنها همزیستی دارند عبارتند از :

1 - Heteractis magnifica
2 - Stichodactyla gigantea
3 - Stichodactyla mertensii

پس باید شقایق دریایی سالم ، بزرگ و خلاصه مناسبی را در آكواريوم قرار دهید .
هرچند که شقایق دریایی برای ایجاد حس امنیت در ماهی و سرعت بخشیدن به فرآیند تخم ریزی لازم است اما گزارشهایی از تخم ریزی دلقک ماهی بر روی کوزه های گلی و تکه های مرمر و حتی پوسته صدف ها و شیشه آکوآریوم هم موجود است .
منبع:آبزي دان

بي مهرگان دريايي اگر زيباتر از ماهي ها نباشند حداقل به زيبايي آنها هستند. بادبزن هاي دريايي،مرجان ها،خرچنگ ها،حلزون ها،شقايق هاي دريايي و ستاره ماهي ها،فقط تعداد محدودي از انواع گوناگون بي مهرگان زيباي قابل نگهداري در آكواريوم مي باشند. مرجان ها كه زيباترين مواد تز‍‍يیني در آكواريوم هاي دريايي به حساب مي آيند،معمولا هميشه به صورت مرده،سفيد شده و عمل آوري شده در آكواريوم قرار مي گيرند.بدون شك اگر بتوان آنها را بهطور زنده در آكواريوم نگهداري كرد،زيبايي آن به مراتب بيشتر خواهد بود.يكي ديگر از بي مهرگان معروف دريايي شقايق دريايي است كه اكثرا آنرا به منظور ايجاد پناه گاه براي دلقك ماهي ها(amphiprion ) نه به خاطر خودشان،در آكواريوم نگهداري مي كنند.
به طور كلي بي مهرگان جنوراني هستند كه فاقد ستون فقرات مي باشند.اين گروه از جنوران تقريبا شامل تمام جنوران دريا،غير از ماهي ها و پستانداران مي باشند. گروهي از اين جانوران مانند خرچنگ ها،ميگو و ستاره هاي دريايي ممكن است آزاد و داراي تحرك بوده و گروهي ديگر از آنها مانند اسفنج ها،بادبزن هاي دريايي و بارناكل ها به بستر و مواد كف مي چسبند.متاسفانه نام برخي از اين جانوران اشتباه آور هست.براي مثال ستاره ماهي هيچ گونه ارتباطي با ماهي ها ندارد،همچنين عروس دريا كه به آن ماهي ژله اي ( ellyfish )مي گويند نيزهيچ گونه ارتباطي از نظر تقسيم بندي با ماهي ها ندارند.
همان گونه كه بين ماهي ها مي توان گونه هاي خطر ناكي كرد،بين بي مهرگان نيز انواع خطرناك دارند.برخي از آنها مانند نمونه هايي از عروس هاي دريايي چون مرد جنگي پرتغالي،صدف هاي مخروطي و غيره نيش مي زنند، گروهي مانند اسفنج ها و مرجان هاي آتشين مي سوزانند،عده اي مانند توتياي دريايي پاره مي كنند برخي ديگر مانند مرجان ها و بارناكل ها خراش انداخته و يا مي برند،وبالاخره گروهي نيز مانند خرچنگ ها،شاه ميگو ها و هشت پاها گاز گرفته و يا نوك مي زنند البته خطر بيشتر آنها تا حدي نيست كه باعث كشتن انسان شود.گاهي نيز براي مثال گزارش هايي در مورد گشته شدن انسان به وسيله ي هشت پاي سمي در استراليا و يا نيش عروس ماهي به نام زنبور دريا يا انواع صدف ها ي حلزوني در اطراف جزاير مرجاني دردست مي باشد. در هر حال بهتر است همواره اطلاعات لازم در مورد بي مهرگان آبزي كه قرار است در داخل آكواريوم قرار گيرند،در دست باشد. همچنين هنگام حمل و نقل و دست زدن به آنها بايستي دقت لازم براي حفاظت آنها و نيز دوري جويي از آسيب ديدن به وسيله ي آنها به عمل آيد.
صيدو جمع آوري بي مهرگان دريايي نسبتا آسان است.با يك تور ماهي گيري،يك جفت كفش تنيس، و كمي حوصله در سواحل كم عمق دريا مي توان بي مهرگان مختلف و مناسب براي نگهداري در آكواريوم را جمع آوري نمود.كشيدن تور براي جمع كردن اين موجودات عملي است،ولي معمولا براي اين منظور به دو نفر نياز است كه هر نفر يك طرف تور را بكشند.امروزه غواص ها با استفاده از وسايل غواصي و اسكوبا،مي توانند در محل ها و اعماق مختلف آب جزاير مرجاني اقدام به جمع آوري بي مهرگان پر ارزش بنمايند.در هر جمع آوري تنها با برگرداندن يك تكه سنگ مي توان تعداد زيادي از انواع مختلف اين آبزيان را جمع آوري نمود.براي اينكه حيوانات كوچك روي سنگ ها از بين نروند،همواره بايستي سنگ برداشته شده را دوباره به حالت اوليه آن برگردانيد.
منبع:كتاب آكواريوم ماهي هاي آب شور

در تصوير زير شما انواع بيماري هاي دلقك ماهي را مشاهدا ميكنيد

شناسایی نر و ماده دلقک ماهی
دلقک ماهی یا شقایق ماهی (Anemonefish) یکی از ساده ترین ماهیان آب شور از نقطه نظر تکثیر است .
بارها دیده شده که دلقک ماهیان در آکوآریوم تخم ریزی کرده اند . تخم این ماهیان نسبتا بزرگ است و نوزادان درشتی نیز از آنها خارج می شود . همین امر سبب می شود که بتوان لاروها را به آسانی با غذا های زنده معمول تغذیه نمود .
برای تکثیر این ماهی ها – و البته هر ماهی دیگری – نیاز به یک جفت یا یک ماهی ماده و یک ماهی نر داریم .
اما داستان به این سادگی ها نیست . نه اینکه فکر کنید مثل بسیاری از ماهیان تشخیص نر و ماده در این ماهی دشوار است ! نه ! ابدا این طور نیست . بلکه ...
دلقک ماهیان از لحاظ تولید مثلی جز ماهیان Protandrous hermaphrodites می باشند . به بیان ساده تر ، همه دلقک ماهیان نر به دنیا می آیند و سپس ماده می شوند !
یعنی وقتی که بالغ شدند ، بزرگترین و غالب ترین ماهی گروه از نر به ماده تغییر جنسیت می دهد . از طرف دیگر دومین ماهی بزرگ گروه ( یعنی ماهیی که از لحاظ بزرگی در جایگاه دوم قرار دارد ) نر مناسب برای جفت گیری با ماده مورد نظر می باشد .
برای انتخاب جفت ، یکی از بهترین راه ها این است که چند ماهی جوان (juvenile) را خریداری کنید و آنها را با هم نگهداری و بزرگ کنید و تفاوت اندازه آنها را به مرور مورد بازبینی قرار دهید .
البته این روش برای خواننده ساکن ایران چندان مورد پسند نیست زیرا قیمت این ماهیان هنوز گران است و خرید مثلا 5 عدد دلقک ماهی از لحاظ اقتصادی زیاد توجیه پذیر نیست .
راه دوم این است که در همان ابتدا یک جفت ( یعنی نر و ماده ) را خریداری کنیم . برای این کار باید مخزن حاوی این ماهیان را مد نظر قرار داد و با توجه به همان اختلاف اندازه ای که گفتم ، یک جفت را برگزید . بهترین جفت آن دو ماهیی هستند که از سایرین جدا شده اند و اگر خوش شانس باشید ممکن است کمی بعد از جا به جایی آنها به آكواريوم شخصی خود تخم ریزی نمایند .

اگر جفتی را خریداری کرده اید که قبلا خودشان همدیگر را انتخاب نکرده اند و به بیان دیگر شما آنها را نامزد هم کرده اید باید مواظب باشید زیرا اگر ماهی ماده ( ماهی بزرگه ) از ماهی نر خوشش نیاید با حمله و زخمی کردن وی ، او را خواهد کشت !
منبع : آبزي دان